Instrumenty

     Tak naprawdę, trudno jest spotkać ostre i niezawodne ostrze w instrumentach periodontologicznych. Problem ten sprawia lekarzom stomatologom wiele kłopotów.

     Pomimo nowoczesnych teorii na temat ostrzenia, idealny instrument nie występuje, ani też nie opracowano idealnej techniki ostrzenia. Idealny instrument to taki, który nie wymaga ponownego ostrzenia oraz nie ulega złamaniu, nawet przy znacznym odkształceniu podczas zahaczenia o brzeg korony czy wypełnienie zęba. Celem podnoszenia trwałości instrumentów, niektóre z nich zostają pokryte dodatkową specjalną warstwą lub są wykonane ze specjalnych twardych stopów. Okazało się jednak, że i te instrumenty posiadają pewne wady, są np. niewystarczająco odporne lub materiał, z których zostały wykonane jest zbyt twardy aby utworzyć odpowiednie ostrze, potrzebne do precyzyjnych zabiegów. Zaskakujący jest fakt, że wielu lekarzy stomatologów boryka się z tym problemem, ale rzadko kto stara się przyjrzeć swoim instrumentom dokładnie z bliska. Coraz więcej lekarzy stomatologów używa lup powiększających w swojej pracy, aby poprawić jakość swoich zabiegów i komfort pracy. Niektórzy lekarze stomatolodzy poczynili znaczne inwestycje na zakup kamer wewnątrzustnych czy innych drogich urządzeń powiększających. Byli wśród nich i tacy, którzy użyli nowoczesne i drogie urządzenia, aby dokładnie oglądnąć swoje skalery i kirety w powiększeniu. Zauważyli oni, że z powodu niewiedzy lub braku należytej dbałości o jakość produktów, większość instrumentów periodontologicznych bezpośrednio po ich wytworzeniu posiada nierówne, szorstkie ostrza, Producenci korzystający z nowoczesnych technik i dbający o jakość swoich produktów, dostarczają instrumenty z gładką i ostrą powierzchnią końcówek oraz instrukcją w jaki sposób należy się obchodzić z ich instrumentami.

Ryc. 1. Po ostrzeniu kamieniem McBinn.

     W przeszłości, najczęściej producenci zalecali do ostrzenia instrumentów stosowanie kamienia Arkansas, Indii lub ostrzenie maszynowe. W efekcie tych czynności powierzchnia ostrza była nierówna, co dało się zaobserwować już w niewielkim powiększeniu.

     Wszystkie zabiegi stomatologiczne wykonywane przy użyciu instrumentów wymagają gładkiego i ostrego ostrza. Wszelkie zadarcia, zadrapania na tkankach zęba są rzeczą niedopuszczalną, dlatego należy je eliminować. Instrument powinien usuwać płytkę nazębną w szybki sposób, pozostawiając gładką powierzchnię zęba. Dlatego też prowadzi się wiele badań w celu ulepszania jakości i trwałości instrumentów, mając na uwadze również względy ekonomiczne. W kontekście tym, rozważmy korzyści stosowania kamieni McBinn do ostrzenia instrumentów:

1. przy ostrzeniu nie jest wymagane nawilżanie lub oliwienie
2. procedura postępowania jest czysta i sucha
3. kamienie mogą być sterylizowane w różny sposób
4. sterylne kamienie można trzymać razem z zestawem narzędzi, a w celu naostrzenia narzędzi nie ma konieczności opuszczania miejsca zabiegu
5. powierzchnia instrumentów ściera się w minimalnym stopniu, dzięki czemu instrumenty pozostają w bardzo dobrym stanie przez długi czas
6. kamienie czyści się w bardzo łatwy sposób, zazwyczaj używa się mydła w płynie oraz bieżącą wodę
7. kamień może być przesuwany wzdłuż instrumentu w różnych kierunkach, metal pozostaje na kamieniu, a instrument jest czysty bez żadnych opiłków lub pyłów, dlatego kiedy ostrzymy instrumenty w czasie zabiegu mamy pewność, że pozostaje nadal sterylny.

Ryc. 2. Kamienie McBinn z lupą.

System ostrzenia

     Istnieją, dwie trudności, które należy pokonać w ręcznym ostrzeniu instrumentów np. skalerów, kiret. Pierwszą i najważniejszą jest zachowanie właściwego kąta w czasie ostrzenia, natomiast drugą jest czas i wysiłek jaki należy włożyć, aby naostrzyć instrumenty we właściwy sposób. System ostrzenia McBinn firmy American Eagle pokonał te trudności.

     Ważną i zarazem interesującą rzeczą jest to jak popularne stało się maszynowe ostrzenie pomimo, iż cena takiego przedsięwzięcia jest wysoka. Jednak chcąc ułatwić sobie życie oraz uzyskać właściwe ostrze narządzi często nie wiemy, że przepłacamy, że ostrzymy nasze instrumenty w niesterylnych warunkach i bardzo ważne, że nie możemy naostrzyć instrumentu w czasie zabiegu.

     Należy zwrócić uwagę, że maszynowe ostrzenie powoduje szybsze zużywanie instrumentów, dlatego też większość specjalistów preferuje ręczne ostrzenie. Ostrzenie ręczne jest bardzo proste, należy tylko trochę poćwiczyć.

Ryc. 3. Kamień McBinn biały.

     Tak naprawdę są tylko dwa rodzaje kątów ostrzy instrumentów, które należy rozróżniać: jeden dla uniwersalnych kiret, a drugi dla kiret typu "Grace".

     Zestaw kamieni do ostrzenia McBinn opracowany został przez S. P. Ramfjord'a oraz Dr. EJ Bfulk'a, do zestawu dołączona jest również prosta lupa o 10-cio krotnym powiększeniu. Większość ekspertów uważa, że ta lupa pełni jedną z ważniejszych ról w całym zestawie, ponieważ umożliwia dokładne ostrzenie czubków instrumentów, dzięki temu instrumenty wyglądają jak nowe, a powierzchnia ostrza jest taka jaka być powinna.

     Lupa o 10-krotnym powiększeniu ułatwia ostrzenie, pozwalając jednocześnie na uzyskanie lepszych rezultatów. Dzięki niej możemy łatwo zobaczyć to co chcemy osiągnąć tzn. różnice pomiędzy starą, a odnowioną kiretą. Możemy sprawdzić kąty i gładkości powierzchni naszych kiret, upewniając się tuż po ostrzeniu, że kirety są perfekcyjnie przygotowane do pracy.

     Podczas właściwego ostrzenia należy uzyskać dwie maksymalnie gładkie powierzchnie, ponieważ to one tworzą krawędź tnącą narzędzia. Jeżeli nie uda nam się tego uzyskać powstała w ten sposób krawędź tnąca będzie wyszczerbiona, pofałdowana lub pokryta bruzdami, z reguły na cały czas używania kirety. Natomiast rutynowe ostrzenie podczas pracy wykonujemy już jedynie na powierzchni czynnej kirety.

     Kamień ostrzący McBinn ( biały ) ma takie same własności ścierne jak kamień Hard Arkansas. Należy pamiętać, że nieumiejętne stosowanie może prowadzić do utraty poprawnych kątów ostrza lub nawet do zaniku krawędzi tnącej. Zalecamy zatem rozważne i właściwe używanie tego kamienia. Możemy ostrzyć kirety w obydwu kierunkach bez obawy o powstanie bruzd. Kamienia tego używamy podczas rutynowego ostrzenia w czasie pracy, do odtworzenia krawędzi tnącej. Kamień wygładzający McBinn ( czerwony ) pozwala na uzyskanie powierzchni o najwyższej gładkości, a co za tym idzie najlepszej ostrości krawędzi kirety. Podczas opracowywania powierzchni korzenia, przy kontakcie z cementem i zębiną, krawędź kirety ulega stępieniu już przy szóstym kontakcie z w/w, po tym momencie należy ją naostrzyć, zaniedbanie tej czynności może prowadzić do uszkodzenia powierzchni korzenia. Używając kamienia czerwonego, nie jest konieczne odejście od pacjenta w celu naostrzenia narzędzia. Minimalne jest również ryzyko uszkodzenia krawędzi trącej lub zmiany kątów, ponieważ kamień czerwony zbiera jedynie minimalne ilości metalu. O kącie decydujemy umieszczając powierzchnię czynną kirety na kamieniu. Możemy poruszać kiretą w dowolnym kierunku, również ruchami kolistymi, bez obawy utworzenia bruzd na jej powierzchni.

Ryc. 4. Kamień McBinn czerwony.

     Po około 20 cyklach wygładzania z użyciem czerwonego kamienia, może jednak dojść do zaniku poprawnej krawędzi tnącej zaleca się wówczas jej odtworzenie i wyprowadzenie poprawnych kątów z użyciem kamienia białego.

     Wszystko czego potrzebujemy aby rozpocząć pracę z systemem McBinn to "Starter Kit" zawierający dwa kamienie, lupę 10 x oraz ulotkę z instrukcją stosowania. Kamienie znajdują się cały czas na tacce narzędziowej razem z kiretami, tak aby były łatwo dostępne w każdym momencie pracy.

Ryc. 5. "Starter Kit" systemu McBinn.

     Kamienie wykonane są z tlenków aluminium, podobnie jak kamienie w maszynach do ostrzenia z tym, że gęstość kamieni McBinn jest dużo większa. Dostępny jest też dwustronny kamień Jedna strona służy do ostrzenia wstępnego spełniając podobne funkcje jak kamień Arkansas, z tym że pierwszy z wymienionych zostawia dużo gładszą powierzchnię, druga strona służy natomiast do wygładzania.

Ryc. 6. Kamienie McBinn w praktycznym stojaku.

     Stosując kamienie McBinn możemy mieć pewność, że naostrzone nimi instrumenty mają gładka powierzchnię ostrza, taką jak instrumenty nowe oraz że nie będą wymagały szybko ponownego ostrzenia.

     Ilość usuwanego metalu przez kamienie McBinn jest tak mała, że podczas ostrzenia nie występuje ryzyko szybkiego uszkodzenia ostrza i tak ważnego kąta instrumentu.

     Wiemy, że wielu lekarzy stomatologów nigdy nie ostrzy swoich instrumentów, lecz kupują nowe, które również po jakimś czasie ulegną oczywiście stępieniu. Bywa też tak, że wymienione na nowe instrumenty bez sprawdzenia w powiększeniu jakości ich ostrza, służą bardzo krótko. Inni lekarze natomiast ostrzą swoje instrumenty w serwisach co sprowadza się do podobnych kosztów jak przy zakupie nowych instrumentów. Chociaż firma American Eagle jest stosunkowo młodą firma to jednak wykonała olbrzymią pracę aby rozwiązać wyżej wymienione problemy i aby powstał idealny produkt. Ciągłe badania oraz udoskonalenia przyniosły oczekiwany sukces.

     Po pierwsze użyto stopów metali o większej gęstości w celu wzmocnienia instrumentów przy czym końcówki nie straciły swojej elastyczności. Firma American Eagle jako jedna z niewielu dostarcza swoje instrumenty z gładkimi i ostrymi powierzchniami ostrzy.

Ryc. 7. Ostrzenie kiret przy fotelu.

     Dla lekarzy stomatologów, którzy nigdy nie ostrzą swoich instrumentów milą niespodzianką będzie to, że instrumenty American Eagle pozostają ostre przez bardzo długi czas, a proponowany system ostrzenia McBinn gwarantuje, że będą one służyły długie lata.